Önce Kendi Bahçeni Yeşert: Sistemi Eleştirmeden Önce Aynaya Bakmak

Önce Kendi Bahçeni Yeşert: Sistemi Eleştirmeden Önce Aynaya Bakmak

Özet

Trafikten eğitime, ekonomiden ikili ilişkilere kadar her şeyden şikayet ediyoruz. Peki, biz üzerimize düşeni gerçekten yapıyor muyuz? Bu yazıda, "Sistem bozuk" diyerek kenara çekilmek yerine, kendi etki alanımızda değişim yaratmanın psikolojik gücünü konuşacağız.

Giriş: "Dünya Çok Kötü, Ben Ne Yapabilirim ki?"

Sabah uyanıyoruz, haberlere bakıyoruz ve içimiz daralıyor. Trafiğe çıkıyoruz, kurallara uymayanlara kızıyoruz. İş yerine gidiyoruz, "bu sistem böyle gitmez" diye söyleniyoruz. Akşam eve gelip yorgun argın koltuğa yığıldığımızda dilimizde hep aynı cümle: "Her şey çok kötü ve benim elimden hiçbir şey gelmiyor."

Gelin dürüst olalım; şikayet etmek, bazen ruhumuza uyguladığımız gizli bir anestezi gibidir. "Sistem bozuk" demek, "Benim yapabileceğim bir şey yok, o yüzden çabalamama da gerek yok" demenin konforlu yoludur.

Ama Bursa Lotus Psikoloji olarak terapi odasında şunu çok net görüyoruz: Dış dünyayı suçlamak bizi rahatlatabilir ama iyileştirmez. İyileşme, parmağı dışarıya değil, kendimize çevirip "Peki, ben bu kaosun içinde kendi bahçemi suluyor muyum?" diye sorduğumuzda başlar.

Kontrol Alanı (Sphere of Control): Enerjinizi Nereye Harcıyorsunuz?

Psikolojide, mutluluğun formülü çok basit bir ayrıma dayanır: Neyi kontrol edebilirim, neyi edemem?

Çoğumuz enerjimizin %90'ını kontrol edemediğimiz şeylere (ekonomi, başkalarının davranışları, geçmiş olaylar, hava durumu, sistemin çarpıklıkları) harcıyoruz. Geriye kalan %10'luk enerjiyle de kendi hayatımızı değiştirmeye çalışıyoruz. Sonuç? Tükenmişlik ve stres.

Oysa denklem tersine dönmeli.

• Trafiği değiştiremezsiniz ama trafikte sakin kalmayı seçebilirsiniz.
• Eğitim sistemini tek başınıza bir günde değiştiremezsiniz ama çocuğunuza akşam kitap okumayı seçebilirsiniz.
• Partnerinizin geçmişini değiştiremezsiniz ama ona güvenli bir bağ sunmayı seçebilirsiniz.

Önce "Üzerine Düşeni Yapmak" Ne Demek?

Bu, sistemi aklamak veya "her şey harika" demek değildir. Bu, yetkinlik duygunuzu geri kazanmaktır.

Bir danışanım, iş yerindeki adaletsizlikten yakınıyordu. Haklıydı da. Ancak ona "Peki sen kendi işini en iyi şekilde yapıyor musun, yoksa 'zaten kimse bakmıyor' diyerek boş mu veriyorsun?" diye sorduğumda bir sessizlik oldu.

Üzerimize düşeni yapmak; kimse görmese bile yere çöp atmamaktır. Kimse takdir etmese bile işini etik yapmaktır. Karşıdaki bağırdığında, bağırmamayı seçmektir. Çünkü insan, ancak kendi sorumluluğunu yerine getirdiğinde yaptığı eleştirinin bir ağırlığı olur. Aksi takdirde eleştiri, sadece bir "sızlanma" olarak kalır.

Sistemi Eleştirmek Hakkımız, Ama Sırası Var

Elbette yanlış giden şeyleri eleştireceğiz. Ancak psikolojik olarak sağlam durmak istiyorsanız, sıralama şu olmalı:

1. Öz-Düzenleme: Önce kendi duygu ve davranışlarını yönet (Psikolojik Sağlamlık burada devreye girer).
2. Eylem: Kendi kapının önünü süpür.
3. Eleştiri ve Talep: Şimdi, temiz bir kapının önünden dünyaya seslen ve değişimi talep et.

Kendi hayatının direksiyonuna geçmeden, trafiğin akışına kızmak sizi sadece kurban psikolojisine sokar. Kurban rolündeki insan değişemez, gelişemez ve kariyerinde ilerleyemez.

Küçük Bir Adımla Başlayın

Bugün, dünyayı kurtarmaya çalışmayın. Sadece kendi küçük dünyanızda bir şeyi daha iyi yapın.

• Çocuğunuzu daha dikkatli dinleyin (Tıpkı Attentioner prensipleri gibi).
• Eşinize sitem etmek yerine "Bugün nasılsın?" diye sorun.
• İşinizi bir tık daha özenli yapın.

Göreceksiniz ki, siz değişince, o "değişmez" sandığınız sistemin size dokunan parçaları da değişmeye başlayacak.

Sonuç: Değişim İçeriden Dışarıya Doğrudur

Eğer her şeyi dışarıdan beklemekten yorulduysanız ve artık kendi gücünüzü elinize almak istiyorsanız, Bursa Lotus Psikoloji olarak yanınızdayız. Gelin, önce sizin bahçenizi yeşertelim; dünya zaten arkasından gelecektir.