Aşırı Koruyucu Ebeveynlik: Çocuğunuzun Kanatlarını Mı Kesiyorsunuz?

Aşırı Koruyucu Ebeveynlik: Çocuğunuzun Kanatlarını Mı Kesiyorsunuz?

Özet

Çocuğunuz düşmesin diye onun yerine yürümeye, hata yapmasın diye onun yerine karar vermeye mi çalışıyorsunuz? Dünyanın en masum duygusu olan "koruma içgüdüsü", dozu kaçtığında çocuğun kanatlarını kesen görünmez bir kafese dönüşebilir. Bursa Lotus Psikoloji olarak, çocuğunuzun bağımsızlaşmasına izin vermenin neden bu kadar zor olduğunu ve sağlıklı sınırları nasıl çizeceğinizi şefkatle ele alıyoruz.

Giriş: Düştüğünde Dizi Kanamasın Diye, Yürümeyi Unutturmak

Bursa'daki kliniğimizde ebeveynlerle çalışırken sıkça şahit olduğum bir tablo vardır: 10 yaşına gelmiş çocuğunun ayakkabılarını hala kendisi bağlayan anneler, üniversite sınavına hazırlanan çocuğunun hangi bölümü seçeceğine onun adına karar veren babalar...

Bunu neden yaparlar? Elbette içlerindeki o devasa, koşulsuz sevgiden. Dünyadaki hiçbir anne-baba çocuğunun canının yanmasını, hata yapmasını, üzülmesini istemez. En değerli varlığımızı dış dünyanın kötülüklerinden korumak en ilkel ve en doğal içgüdümüzdür.

Ancak bir Bursa psikolog olarak size şunu sormak zorundayım: Çocuğunuzu hayattan korurken, aslında onu hayata karşı tamamen "savunmasız" bıraktığınızın farkında mısınız?

Siz Onun Her İşini Yaptığınızda, Çocuğunuz Ne Anlar?

Siz onun adına restoranda sipariş verdiğinizde, ödevini o yorulmasın diye siz yaptığınızda veya arkadaşıyla yaşadığı küçük bir kavgayı çözmek için hemen okula koştuğunuzda; niyetiniz "ona yardım etmektir."

Ancak çocuğun zihni bu durumu sizin niyet ettiğiniz gibi okumaz. Çocuğun bilinçaltı şu acımasız mesajı kaydeder:

• "Annem/Babam bunu benim yerime yapıyor, demek ki ben tek başıma yapabilecek kadar becerikli değilim."
• "Dünya çok tehlikeli bir yer ve ben onlarsız hayatta kalamam."

İşte bu mesaj, çocukta derin bir özgüven eksikliğinin tohumlarını eker. 0-6 yaş çocuk psikolojisi döneminde başlayan bu aşırı müdahaleci tavır (helikopter ebeveynlik), ileride karar alamayan, sürekli onay arayan ve en ufak bir stres karşısında paniğe kapılan yetişkinler yaratır.

Peki Ebeveynler Neden Bırakamaz? Asıl Korkan Kim?

Bu noktada ibreyi çocuktan çekip ebeveyne çevirmemiz gerekir. Çocuğun bağımsızlaşmasını, kendi ayakları üzerinde durmasını bilinçdışı olarak istemeyen ebeveynin içinde aslında büyük bir kaygı vardır.

• İşe Yaramazlık Korkusu: "Çocuğum kendi başına yapabilirse, bana eskisi gibi ihtiyacı kalmaz." Bir ebeveyn, tüm kimliğini sadece "annelik/babalık" üzerine kurduysa, çocuğun bağımsızlaşması onun için duygusal bir boşluk yaratır.
• Yalnızlık Korkusu: Çocuklar büyüyüp kendi hayatlarını kurduklarında evde kalan o derin sessizlik, ebeveynleri ürkütür. Bu durum, daha önce detaylıca yazdığımız Boş Yuva Sendromu ve Evlilikte Uzaklaşma korkusundan beslenir. Eşinizle aranızdaki mesafeyle yüzleşmemek için, çocuğu aranızda bir tampon olarak tutmaya devam etmek istersiniz.

İyi Ebeveynlik, Çocuğa Kendi Kanatlarını Verebilmektir

Psikolojide ebeveynliğe dair çok kıymetli bir bakış açısı vardır: İyi bir ebeveynin en büyük başarısı, çocuğunu kendine bağımlı kılmak değil; günün birinde kendi ayakları üzerinde tek başına durabilme cesaretini ona kazandırmaktır.

Onu dünyaya getirmek, beslemek ve korumak ilk görevinizdi. Şimdiki göreviniz ise; onun hata yapıp o hatadan ders çıkarabildiğini kenardan, şefkatli bir gülümsemeyle izlemektir.

Bırakın dizleri kanasın; yara bandını siz yapıştırırsınız. Bırakın okulda ödevini unuttuğu için öğretmenden uyarı alsın; sorumluluk almayı ancak o an yaşadığı mahcubiyetle öğrenebilir. Çocuğunuzun hayatını onun yerine yaşayamazsınız.

Sonuç: Kafesin Kapısını Açma Cesareti

Eğer çocuğunuzun etrafında dönen o helikopter pervanelerini durdurmakta zorlanıyorsanız, içten içe onun büyümesinden ve sizden uzaklaşmasından korkuyorsanız, bu duygularınızla savaşmak zorunda değilsiniz.

Bursa Lotus Psikoloji olarak; ebeveyn danışmanlığı süreçlerimizde sizi asla yargılamadan, o görünmez kafesin kapısını çocuğunuz için güvenle açmanıza yardımcı oluyoruz. Unutmayın; kanatlarını sizin kestiğiniz bir kuştan, gökyüzünde özgürce uçmasını bekleyemezsiniz. Gelin, ona gökyüzünü birlikte hediye edelim.